12 november 2020
Artikel

Hoe bescherm ik mijn app?

Stel: u heeft een interessante nieuwe app ontwikkeld. Maar voordat deze aangeboden gaat worden in de App en/of Play Store wilt u proberen te voorkomen dat een ander met het idee aan de haal kan gaan. Kan dat? En zo ja, hoe?

Er zijn verschillende mogelijkheden om je app en zijn onderdelen te beschermen. In dit artikel gaan we kort in op deze verschillende manieren en de voorwaarden die daaraan verbonden zijn.

Een octrooi
Veel mensen denken voor het beschermen van een app in eerste instantie aan een octrooi. Dit is ook logisch. Een octrooi (of patent) is bedoeld voor het beschermen van technische innovaties. En dat is een app toch?

Als de app echter kan worden beschreven als ‘[Marktplaats/Tinder/Tikkie] maar dan voor [nieuwe toepassing/andere doelgroep]’ is de kans erg klein dat er geldige octrooibescherming kan worden verkregen. Een geldig octrooi moet namelijk nieuw en inventief zijn ten opzichte van wat er al bestaat. En volgens de Europese regels kan aan die tweede voorwaarde alleen worden voldaan als het verschil ten opzichte van deze zogenaamde ‘stand van de techniek’ voldoende technisch is.

Er zitten nogal wat haken en ogen aan de bepaling of een kenmerk wel of niet voldoende ‘technisch’ is. Er is ondertussen al een significante hoeveelheid jurisprudentie op dit gebied, waarin een poging wordt gedaan om het grijze gebied steeds beter af te bakenen. Maar Tinder bestaat al, dus het is in principe geen technische uitdaging om een Tinder-achtige app te maken voor (om maar een voorbeeld te noemen) het matchen van huisdiereigenaren en –oppassen.

Maar wat als u bij het ontwikkelen van de app echter tegen technische problemen aan bent gelopen, die vervolgens op een technisch slimme (en nieuwe) manier zijn opgelost? Of als de app op een nieuwe manier een technisch probleem oplost, zoals bijvoorbeeld het verminderen van batterij- of data-gebruik? Dan is het raadzaam om contact op te nemen met een octrooigemachtigde om te bespreken of octrooibescherming mogelijk is. Voor octrooibescherming is registratie vereist.

Over het algemeen is het zo dat als een volstrekt niet-technisch persoon het idee van de app kan bedenken en een gemiddelde programmeur de app vervolgens zonder noemenswaardige problemen kan ontwikkelen, geldige octrooibescherming waarschijnlijk niet mogelijk zal zijn. Maar dan is er nog geen reden tot wanhoop, want er zijn wellicht wel andere mogelijkheden voor het beschermen van een app.

Merken
Iedereen kent wel de pictogrammen van de apps Tinder (vlammetje) en Tikkie (euroteken). Zowel de namen van deze apps als de pictogrammen kunnen voor merkbescherming in aanmerking komen. Voor merkbescherming is registratie vereist.

Een naam of pictogram moet namelijk aan een aantal voorwaarden voldoen om als merk beschermd te kunnen worden. Een merk moet onderscheidend vermogen hebben. Zo moet de naam van de app bijvoorbeeld door de gebruiker te onderscheiden zijn van een concurrerende app. Verder mag het merk geen kwaliteiten of andere kenmerken beschrijven van de toepassing van de app. Zo zal de naam RESTAURANT APP voor het reserveren van een tafel in een restaurant niet als merk worden geaccepteerd. Hetzelfde geldt voor een pictogram met een afbeelding van een tafel voor eenzelfde app.

Toch valt het op dat veel namen voor een app juist een beschrijving zijn van de toepassing van de app. Daarnaast is de (afbeelding van het) pictogram vaak simpel. Dit betekent niet dat bescherming door middel van een merkrecht direct is uitgesloten. Het merkenrecht kent namelijk veel uitzonderingen. Deze zullen er in sommige gevallen voor zorgen dat de naam of het pictogram dan toch beschermd kan worden.

Modellen
De (gebruikers)interface, het pictogram van de app en andere (grafische) vormgeving in de app kunnen mogelijk worden beschermd als model. Voor modelbescherming is in beginsel ook registratie vereist.

Bij een (gebruikers)interface kan worden gedacht aan de Swipe-interface van Tinder. Belangrijk is dat een dergelijke interface ‘nieuw’ is en over een ‘eigen karakter’ beschikt. Het vereiste van nieuwheid betekent dat er nog geen identieke interfaces of soortgelijke interfaces openbaar zijn gemaakt. Een dergelijke openbaarmaking kan bijvoorbeeld zijn wanneer je de app op een beurs of aan een groep vrienden laat zien. Het vereiste van eigen karakter houdt in dat de interface een andere algemene indruk moet achterlaten bij de gebruiker van de app ten opzichte van al bestaande interfaces. Hierbij wordt gekeken naar de indruk die de interface in zijn geheel op de gebruiker achterlaat.

Daarnaast bestaat ook nog de zogenoemde modelrechtbescherming voor het ‘niet-geregistreerde’ model. Voor een dergelijk model gelden dezelfde voorwaarden als voor een geregistreerd model. Maar, de bescherming op dit model ontstaat op het moment van de eerste openbaarmaking en is slechts kort geldig. Deze periode kan niet worden verlengd. Er is dus geen registratie nodig, maar dit maakt ook dat het model moeilijker tegen een iemand anders is in te roepen die je model zonder jouw toestemming gebruikt voor zijn of haar eigen app.

Auteursrecht
Op de (gebruikers)interface, het pictogram, - maar ook - de software, kan auteursrecht rusten. Auteursrechten kunnen niet geregistreerd worden

Als voorbeeld het pictogram: deze moet origineel zijn in de zin dat het pictogram een zekere creativiteit moet vertonen. Tevens moet het pictogram een eigen, oorspronkelijk karakter hebben. Dat wil zeggen dat het onderdeel niet ontleend mag zijn aan een eerdere pictogram. Daarnaast moet het pictogram het ‘persoonlijk stempel van de programmeur1’ dragen. Hiermee wordt bedoeld dat de programmeur creatieve keuzes moet hebben gemaakt bij de ontwikkeling van het pictogram van de app; er moet sprake zijn van een 'eigen intellectuele schepping’ van de programmeur.

Slaafse nabootsing
Er zijn gevallen waarin de voornoemde intellectuele eigendomsrechten geen en/of moeilijk bescherming kunnen bieden tegen het (onrechtmatig) kopiëren van de uiterlijke kenmerken van een app.

In sommige gevallen kan er in die gevallen een (aanvullend) beroep worden gedaan op slaafse nabootsing via de weg van onrechtmatige daad. Deze weg biedt bescherming tegen nabootsing van de uiterlijke kenmerken van een app. De eisen voor slaafse nabootsing zijn streng, omdat slaafse nabootsing niet direct een grondslag in de wet heeft. De programmeur van de app had namelijk makkelijk een andere weg in moeten kunnen slaan en moet -door dit niet te doen - onnodig verwarring hebben opgewekt bij het publiek. In principe geldt dat de programmeur alle kenmerken kan overnemen, maar triviale of slechts esthetische kenmerken niet mag overnemen indien deze niet bijdragen aan de algehele bruikbaarheid of deugdelijkheid van het gekopieerde kenmerk.

Databankenrecht
De verzameling van gegevens in de app kan een databank zijn en worden beschermd door het databankenrecht. Volgens de wettelijke definitie is een databank een verzameling van werken, gegevens of andere zelfstandige elementen die systematisch of methodisch geordend zijn. Daarnaast moet er sprake zijn van een substantiële investering om de databank te creëren. Databankrechten kunnen niet worden geregistreerd, net zoals auteursrechten.

Bedrijfsgeheimen
Je hebt al gelezen dat het niet altijd mogelijk is om een onderdeel of de werking van een app te beschermen met een intellectueel eigendomsrecht. Ook kan het voorkomen dat je een onderdeel, de werking of de kennis die ontstaan is bij het ontwikkelen van de app, wil beschermen. In sommige gevallen kan dit zijn omdat je de nieuwheid van de app wilt beschermen (zie bijvoorbeeld bij octrooien en modellen). Immers, de registers voor intellectuele eigendomsrechten zijn openbaar. In andere gevallen kan het zo zijn dat onderdelen van de app alleen beschermd kunnen worden door deze geheim te houden, zoals de receptuur van Coca Cola.

In dat geval kan er sprake zijn van een bedrijfsgeheim en/of ‘knowhow’ (kennis). Van een bedrijfsgeheim is pas sprake als de betreffende informatie geheim is – niet algemeen bekend of gemakkelijk toegankelijk – en de informatie (omdat die geheim is) handelswaarde heeft. Het is van belang om een bedrijfsgeheim en belangrijke knowhow goed te beschermen.

Een eerste goede maatregel is het sluiten van een geheimhoudingsovereenkomst met een derde partij om deze informatie geheim te houden. Onze specialisten kunnen je hierover adviseren en een overeenkomst opstellen.

Privacy
Hoewel het misschien niet zo veel heeft te maken met de bescherming van je app, is het wel belangrijk om goed na te denken welke gegevens je met je app verzamelt. Al gauw verzamel je persoonlijke informatie van appgebruikers. Aan het verzamelen en bewaren van dit soort gegevens zitten vaak (Europese) regels verbonden. Advies inwinnen bij onze specialisten over de privacyregels die grotendeels zijn bepaald door de Algemene verordening gegevensbescherming (‘AVG’) is daarom altijd raadzaam.

Conclusie
Bij het ontwikkelen van een app komt dus veel kijken. Uit het voorgaande is wel gebleken dat het juridische plaatje daarbij van groot belang is. Er zijn veel manieren om je app en zijn onderdelen te beschermen, om nog maar niet te spreken over aan wie bepaalde rechten eigenlijk toekomen. Het is daarom verstandig om contact op te nemen met een specialist om te bekijken wat de beste manier is om je app en/of verschillende onderdelen daarvan op de juiste manier te beschermen!



[1] In de Auteurswet wordt verwezen naar de ‘maker’ van een bepaald onderdeel van de app. Dit kan in gevallen de ontwikkelaar, programmeur, werkgever en/of zelfs een andere persoon zijn. In dit geval gaan we uit van de ‘programmeur’.

Terug