8 juni 2017
Artikel

Auteursrecht op smaak? - Smaken verschillen

Een geschil over een soort roomkaas leidt tot de vraag of ook smaak in aanmerking komt voor auteursrechtelijke bescherming. Het Hof- Arnhem-Leeuwarden heeft om uitleg gevraagd over mogelijke auteursrechtelijke bescherming op smaak. Kan smaak auteursrechtelijk beschermd worden?

Het is bekend dat om voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking te komen het werk niet artistiek hoeft te zijn, een tekening van een kleuter of een gebruiksaanwijzing komen al in aanmerking voor bescherming. De Hoge Raad heeft het begrip auteursrechtelijk beschermd werk nog verder uitgebreid. In 2006 is bepaald dat een geur in aanmerking kan komen voor auteursrechtelijke bescherming. Daarbij werd wel de opmerking gemaakt dat niet alle bepalingen van de Auteurswet toepassing kunnen vinden. Je kunt immers iemand niet verbieden om parfum te dragen, ook al verspreid je dan het auteursrechtelijk beschermde werk.

Auteursrechtelijke bescherming van smaak

Levola brengt een roomkaas op de markt met de naam heks’nkaas. Smilde levert haar producten aan supermarkten in Nederland waaronder Aldi die het verkoopt als ‘Witte Wievenkaas’. Levola stelt dat de producten van Smilde inbreuk maken op het auteursrecht dat rust op heks’nkaas. Er zijn al flink wat procedures tussen de partijen geweest en er beloven er nog meer te komen. Het hof in Arnhem-Leeuwarden heeft namelijk prejudiciële vragen gesteld aan het Europees Hof of het Europees recht ruimte laat voor de auteursrechtelijke bescherming van de smaak van een voedingsmiddel.

Levola stelt dat smaak in aanmerking komt voor auteursrechtelijke bescherming. Smaak is volgens haar “dat wat zintuigelijk wordt waargenomen bij de consumptie van een voedingsmiddel, bestaand in een combinatie van basissmaken en het op grond van onder meer de viscositeit en consistentie van het product veroorzaakte ‘mondgevoel’’.
Smilde stelt dat de instabiliteit van voedingsmiddelen en het subjectieve karakter van smaak in de weg staan aan auteursrechtelijke bescherming.

Uitleg van de Auteurswet

Het Hof Arnhem-Leeuwarden vraagt om uitleg van de bepalingen in de Auteurswet en hoe het begrip auteursrechtelijk beschermd werk begrepen moet worden. Waaronder de vraag wat nu precies beschermd zou worden, is dat de smaak of de receptuur? Dient de rechter door te proeven en te ruiken een eigen oordeel te vormen of dient de auteursrechthebbende een omschrijving te geven van de keuzes in de smaakcompositie?

Stel dat het Hof oordeelt dat smaak auteursrechtelijk beschermd kan worden, hoe omschrijf je het dan? Waardoor onderscheidt de smaak van een product zich dusdanig dat het beschermd kan worden en dat er inbreuk op wordt gemaakt. Hoe zou die inbreuk worden vastgesteld? Smaak blijft uiterst subjectief en wisselvallig. Mocht het tot auteursrechtelijke bescherming van smaak komen dan zullen er in de praktijk nog veel meer van dit soort vragen opkomen.

De verwachting is dat het nog lang duurt voordat we antwoord zullen hebben op de vraag of smaak in aanmerking komt voor auteursrechtelijke bescherming. Het is in ieder geval een duidelijke illustratie van de grote reikwijdte van auteursrechtelijke bescherming en de onverwachte vraagstukken die daarbij komen kijken.

Terug