Choose your language

Portretrecht in sport

12 september 2017

UPDATE:
Op 6 september heeft de rechtbank Amsterdam vonnis gewezen in de bodemprocedure tussen Verstappen, Jumbo en Picnic. De rechtbank oordeelt dat het portretrecht is geschonden doordat de look-a-like sterk lijkt op Max Verstappen. Daarmee was het de bedoeling van Picnic om het beeld van Max Verstappen op te roepen. Verstappen geniet als autocoureur wereldwijde bekendheid en heeft een commercieel belang om zich tegen de reclame van Picnic te verzette. De omvang van de schadevergoeding wordt nog bepaald.

Verschillende sporters hebben met wisselend succes een beroep gedaan op hun portretrecht om zich te verzetten tegen publicatie. De voormalige profvoetballer Edgar Davids is de laatste in dit rijtje.

In een computerspel bevindt zich een virtueel karakter waarvan Edgar Davids heeft gesteld dat het inbreuk maakt op zijn portretrecht. De juridische definitie van portretrecht is breder dan degene die we in het dagelijks taalgebruik hanteren. Het draait namelijk niet alleen om het gezicht maar het gehele lichaam, zelfs de lichaamshouding is van belang.

De voetballer is te herkennen in het virtuele karakter gelet op onder andere de agressieve speelstijl, zwarte dreadlocks, sportbril, sportief postuur en het voetbaluniform. Bovendien heeft de game developer zelf op twitter gezegd dat het karakter geïnspireerd was op Edgar Davids. Deze reactie kwam nadat verschillende twitteraars dit al hadden geopperd.

De rechtbank kijkt vervolgens of Edgar Davids een redelijk belang heeft om zich te verzetten tegen publicatie. Dat redelijk belang is aanwezig. Als voormalig voetballer heeft Edgar Davids namelijk verzilverbare populariteit. Het hebben van verzilverbare populariteit betekent dat je in staat bent je portret commercieel te exploiteren. Dit belang van verzilverbare populariteit weegt zwaarder dan de mogelijke belangen die de developer van het computerspel heeft. Over de hoogte van de vergoeding heeft de rechtbank nog niet geoordeeld.

Edgar Davids is zeker niet de eerste in de voetbalwereld die inbreuk op zijn portretrecht vordert. Louis van Gaal heeft in 2016 een procedure gewonnen over een foto waarop hij zittend langs de lijn zichtbaar was en de afbeelding zo was geknipt dat zijn gelaat niet zichtbaar was. Uiteindelijk werd de vergoeding begroot op 25.000 euro. Ook Cruijf en Van Basten hebben voor de rechter een beroep gedaan op het portretrecht en hun verzilverbare populariteit.

Voetbal is niet de enige sport waarin dit speelt. De autocoureur Max Verstappen is op dit moment in een kort geding procedure verwikkeld naar aanleiding van een reclame van Picnic waarin een look-a-like van hem speelt. In die reclame, die enkele maanden geleden op televisie was, zie je een look-a-like van Max Verstappen in dezelfde race-outfit rondrijden in een bestelbusje van de boodschappendienst Picnic. Picnic is een concurrent van Jumbo. Die supermarktketen had daarvoor een reclame waarin – de echte- Max Verstappen speelde. Picnic heeft gesteld dat het een parodie betreft en er daarom van inbreuk op het portretrecht geen sprake is. Volgens het Hof Amsterdam is de reclame van Picnic bedoeld als een parodie op de reclame van Jumbo. In de reclame van Picnic is zelfs nog een bestelbusje van Jumbo zichtbaar. De rechter oordeelt dat het juist de bedoeling van Picnic is dat het publiek de look-a-like ook daadwerkelijk als een look-a-like herkent. Daardoor is het de vraag of Max Verstappen wel een beroep op zijn portretrecht kan doen.

Het portretrecht is zeker niet beperkt tot de hierboven beschreven bekende, sportieve, Nederlanders maar dit zijn wel de gevallen waarin een beroep kan worden gedaan op verzilverbare populariteit. In andere gevallen zal de geportretteerde een beroep doen op het privacybelang om zich tegen gebruik van zijn portret te verzetten.

Terug
Gratis nieuwsbrief
Schrijf u in voor onze digitale nieuwsbrief en ontvang het laatste nieuws en relevante informatie over intellectuele eigendom.